MYK Belgesi Zorunluluğu: 23 Mart 2027’de Başlayan Çalıştırma Yasağı, Muafiyetin Şartı ve Danıştay’ın İptal Ettiği Madde

Tahmini okuma süresi: 32 dakika

Kategori: Mevzuat Yazar: Alper Gümüşler

---

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 23 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/1 sıra numaralı tebliğ, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan 40 ulusal yeterlilik alanında Meslekî Yeterlilik Kurumu belgesini zorunlu kıldı. Böylece kazan dairesinden maden ocağına, iş makinesinden güneş enerjisi santraline kadar uzanan bir dizi işte MYK belgesi zorunluluğu yeniden işverenin gündemine girdi. Tebliğ, listedeki mesleklerde belgesiz çalıştırma yasağını yayımdan on iki ay sonraya bırakıyor. Tebliğ gün yazmıyor; takvimle hesaplandığında yasağın başlayacağı tarih 23 Mart 2027 Salı.

Söz konusu yasal eşiğe 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla tam 152 gün bulunuyor. Bu tarih kolayca personelin sınava girip belge alacağı bir takvim gibi okunabilir. 5544 sayılı Kanun’un ek 1. maddesi ise meseleyi işverene yöneltilmiş bir çalıştırma yasağı olarak kurar. Kanun belgesi bulunmayan kişinin çalıştırılamayacağını söyler ve yasağa aykırılıkta her bir çalışan için işverene ya da işveren vekiline idari para cezası verileceğini öngörür.

Bence 23 Mart 2027 tarihini yalnızca çalışanın belge temin edeceği son gün olarak değerlendirmek, işverenin odaklanması gereken asıl kurumsal sorumluluğu gölgede bırakıyor. Bu tarih, listedeki bir işte belgesiz ya da muafiyeti belgelenemeyen birini çalıştıran işverene her bir çalışan için ayrı ceza verilebilecek dönemin başlangıcıdır. Önümüzdeki 152 günün ilk haftalarını bu yüzden sınav takvimine ayırmıyorum; önce sahadaki kişilerden kimin gerçekten muaf olduğunu belgesiyle tespit etmek gerekiyor.

Muafiyet kendiliğinden işlemez. Bir çalışanın ustalık belgesine, mesleki ve teknik eğitim diplomasına veya 1 Ocak 2022 öncesi alınmış kurs bitirme belgesine sahip olması tek başına yeterli sayılmaz. Muafiyet, kişinin belgesinde belirtilen bölüm, alan (tebliğde ayrıca program) ve dalda çalıştırılması şartına bağlı. Üstelik muafiyet hükmü her tebliğde aynı değil. Danıştay’ın eksik düzenleme gerekçesiyle verdiği iki iptal kararı ve ardından gelen değişiklik tebliğleri, aynı belgenin bir tebliğdeki meslek için muafiyet sağlayıp ötekinde sağlamamasına yol açtı.

Bu rehberde, 23 Mart 2027 tarihinde devreye girecek çalıştırma yasağını, 2015 yılından bu yana yayımlanan sekiz tebliğin kapsamını, Danıştay kararlarının muafiyet sistemine etkisini ve işverenin karşılaşacağı mali riskleri mevzuatın somut maddeleri ışığında ele alıyorum.

23 Mart 2027’de ne başlıyor: kanunun ve tebliğin kurduğu çalıştırma yasağı

Mesleki yeterlilik alanındaki yasal çerçevenin omurgasını 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun oluşturmaktadır. Kanuna 4 Nisan 2015 tarihli 6645 sayılı Kanun ile eklenen ek 1. madde, belge zorunluluğunu ve yaptırımını kurar. Kanunun ek 1. maddesinin birinci fıkrası çalıştırma yasağının temel dayanağını şu açık hükümle kurmaktadır:

“Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz.”

Hükmün kipi çalışana değil, onu çalıştırana dönük: belgesi olmayan kişi “çalıştırılamaz”. Benim okumamla bu, işverenin o kişiyi işten çıkarması gerektiği anlamına gelmez; listedeki o işte, belgesi ya da geçerli muafiyeti olmadan çalıştıramayacağı anlamına gelir. Kişi listede olmayan başka bir işte çalışmaya devam edebilir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 23 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2026/1), dayanağını söz konusu ek 1. maddeden almaktadır. Tebliğin 3. maddesinin birinci fıkrası, çalıştırma yasağını daha önceki tebliğ metinlerinden farklı bir ifadeyle somutlaştırmıştır:

“Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekli listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan ve ilgili belgeden muaf olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.”

Bu fıkrada yer alan “ve ilgili belgeden muaf olmayan” ibaresi dikkatle incelenmelidir. Önceki tebliğlerin birinci fıkrası yalnız belgesi olmayan kişiden söz ediyordu. Benim okumam, 2026/1’in muafiyeti yasağın tanımına taşıdığı ve işverenden belge kadar muafiyetin de gösterilmesini beklediği yönünde. Tebliğin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” hükmü yer almaktadır. Bu hukuki durum, tebliğin idari ve düzenleyici açıdan 23 Mart 2026 gününden itibaren yürürlükte olduğunu, ertelenen hususun yalnızca fiili çalıştırma yasağı olduğunu ortaya koymaktadır.

Mevzuat metninde çalıştırma yasağının başlayacağı gün takvim tarihi olarak yazılmamış, bunun yerine yayım tarihinden itibaren on iki aylık bir süre tanımlanmıştır. 23 Mart 2026 tarihine on iki ay eklendiğinde ulaşılan 23 Mart 2027 Salı, tebliğin gün yazmadığı bu sürenin takvimle hesaplanan karşılığıdır. Burada iş müfettişlerinin denetim yetkisi de tebliğin 4. maddesiyle kayıt altına alınmıştır. Maddenin birinci fıkrasının ilk cümlesinde “3 üncü maddeye ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır.” denilerek denetim makamı gösterilmiştir.

Sürenin hesabında kurum uygulamaları incelendiğinde bazı farklılıklar göze çarpmaktadır. Meslekî Yeterlilik Kurumu’nun resmi internet sayfasında yer alan bilgilendirmelerde, 31 Aralık 2021 tarihinde yayımlanan 2021/2 sıra numaralı yedinci tebliğ için yasağın 30 Aralık 2022 tarihinden itibaren başladığı belirtilmektedir. Kurum burada yayım gününün bir yıl sonrasından bir gün öncesini esas almıştır. Buna karşılık aynı kurumun sıkça sorulan sorular sayfasında, 26 Eylül 2017 tarihli tebliğ kapsamındaki çalışanların 26 Eylül 2018 tarihine kadar belge alması gerektiği ifade edilmektedir. Yine 2017 yılında yayımlanan bir kurum duyurusunda, 24 Mart 2016 tarihli tebliğ için on iki aylık sürenin 24 Mart 2017 tarihinde dolduğu açıklanmıştır.

Kurumun kendi örneklerinde bile bir günlük fark çıktığı için ben son güne göre plan yapmazdım. İç hedef olarak en geç Şubat 2027 sonunu koymak, hem başarısız olan çalışanın tekrar sınavına hem de son günün hangi gün sayılacağı tartışmasına pay bırakır.

Mevzuatın getirdiği çalıştırma yasağının iş hukuku boyutunu da doğru kavramak gerekir. Kanun da tebliğ de belge alamayan çalışanın iş sözleşmesine ne olacağını düzenlemiyor; iş hukuku sonucu bu metinlerden çıkmaz. Yasak işverene yöneliktir ve listedeki işte belgesiz çalıştırmayı yasaklar. İşverenin yapacağı iş, muafiyeti netleştirmek, muaf olmayanların belgelendirmesini tamamlatmak ve bu tamamlanana kadar o kişiyi listedeki işte çalıştırmamaktır.

Sekiz tebliğ, 244 satır: MYK belgesi zorunluluğu 2015’ten bu yana nasıl genişledi

Türkiye’de tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışan personelin mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu 2015 yılında başladı. O tarihten bu yana Bakanlık, Kurumun standardını yayımladığı meslekleri tebliğlerle adım adım listeye ekledi. MYK’nın mevzuat sayfasında ve mevzuat.gov.tr’de bu türden sekiz tebliğ var; 2016/2 ya da 2018/2 sıra numaralı bir tebliğ yok.

Yayımlanan sekiz tebliğin ek listeleri incelendiğinde, mesleklerin ulusal yeterlilik ve seviye bazında satır satır belirlendiği görülür. Resmî Gazete eklerindeki listeler tekil meslek adlarından ziyade mesleki yeterlilik seviyelerini esas alır. Sekiz tebliğin eklerindeki son sıra numaraları toplandığında karşımıza tam 244 satırlık bir liste çıkmaktadır. Bu sayı 244 farklı meslek anlamına gelmez; bazı meslekler iki ayrı yeterlilik seviyesinde listelenmiştir. Örneğin 2016/1 tebliğindeki 8 satır, gerçekte 4 farklı meslek adının ikişer yeterlilik seviyesini içermektedir. Hatta Boyama Operatörü (Seviye 4) ulusal yeterliliği hem 2018/1 tebliğinde hem de 2021/2 tebliğinde mükerrer olarak yer almıştır.

Bu alanda dikkat çeken kurumsal bir çelişki bulunmaktadır. Meslekî Yeterlilik Kurumu’nun resmi internet sayfasında yer alan belge zorunluluğu bölümünde, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla halen ilk yedi tebliğin toplamı olan “toplam 204 meslek” ifadesi yer almaktadır. Kurum, 23 Mart 2026 tarihinde yayımlanan 2026/1 sayılı tebliği kendi genel tanıtım sayfalarındaki toplam sayıya dahil etmemiştir. Ancak mevzuat sekmesinde 2026/1 sayılı tebliğ 40 meslek başlığıyla listelenmiş bulunmaktadır. Kurumun tanıtım sayfası, kendi mevzuat sayfasının gerisinde kalmış.

Aşağıdaki tablo sekiz tebliğin yayım tarihlerini, satır sayılarını, yasağın başladığı tarihleri ve muafiyet ile yaptırım hükümlerindeki farkları bir arada veriyor.

Tablo 1. MYK belge zorunluluğu getiren sekiz tebliğ

Sıra No	Resmî Gazete	Ek satır sayısı	Yasağın başladığı tarih (hesaplanan)	Kurs bitirme belgesi muafiyeti	Yaptırım maddesindeki atıf
2015/1	25.05.2015 / 29366	40	25.05.2016	Yok	Atıf yok; 500 TL ceza tebliğde yazılı
2016/1	24.03.2016 / 29663	8	24.03.2017	Yok	Atıf yok; 500 TL ceza tebliğde yazılı
2017/1	26.09.2017 / 30192	33	26.09.2018	Yok	Atıf yok; 500 TL ceza tebliğde yazılı
2018/1	11.11.2018 / 30592	36	11.11.2019	Yok	Ek m.1 üçüncü fıkrası
2019/1	03.10.2019 / 30907	26	03.10.2020	Var (26.12.2025’ten beri)	Ek m.1 üçüncü fıkrası
2021/1	09.04.2021 / 31449	40	09.04.2022	Var (26.12.2025’ten beri)	Ek m.1 üçüncü fıkrası
2021/2	31.12.2021 / 31706	21	31.12.2022 (MYK sayfası: 30.12.2022’den itibaren)	Yok	Ek m.1 dördüncü fıkrası
2026/1	23.03.2026 / 33202	40	23.03.2027	Var (baştan)	Ek m.1 dördüncü fıkrası

Tabloda görüldüğü üzere sekiz tebliğin eklerinde toplam 244 satır bulunmaktadır. İlk üç tebliğde ceza tutarı doğrudan metne yazılmış, sonrakilerde kanunun ek 1. maddesine atıf yapılmış. Atıflardaki fıkra numarası farkına ceza bölümünde döneceğim. Kurs bitirme belgesi sütunu ise yazının belki de en pratik satırı: aynı belge 2019/1, 2021/1 ve 2026/1’deki meslekler için tebliğ metninde sayılan bir muafiyet dayanağıyken, diğer beş tebliğin metninde bu muafiyet yer almıyor.

Belgelendirme sisteminin sahadaki büyüklüğünü anlamak için resmi faaliyet verilerine bakmak gerekir. Meslekî Yeterlilik Kurumu 2025 Yılı İdare Faaliyet Raporu Tablo 9 verilerine göre, 2025 yılı sonu itibarıyla kümülatif olarak MYK belgesi alan kişi sayısı 3.294.686 kişiye ulaşmıştır. Bu toplam içerisinde MYK belgesi zorunluluğu getirilen mesleklerde belge alan kişi sayısı ise 2.915.879 olarak gerçekleşmiştir. Yalnızca 2025 yılı içerisinde yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından 142.623 sınav yapılmış ve 327.633 kişiye mesleki yeterlilik belgesi düzenlenmiştir.

Bu rakamlar, 2026/1’deki meslekler için de sınav altyapısının boş bir alana kurulmayacağını, ama kapasitenin her il ve her meslekte aynı olmayabileceğini düşündürüyor. Benim çıkardığım sonuç, sınav yerini ve tarihini aramaya Mart’ı beklemeden başlamak.

Tebliğ 2026/1 ile listeye eklenen 40 ulusal yeterlilik satırında 32 farklı meslek adı bulunmaktadır. Bu meslekler arasında endüstriyel tesisleri yakından ilgilendiren kritik operasyonlar yer alır. Örneğin Buhar Kazanı Operatörü (18UY0347-4, Seviye 4), Ekskavatör Operatörü (11UY0028-3, Seviye 3), Mobil Vinç Operatörü (13UY0172-3, Seviye 3), İşletme Elektrik Bakımcısı (Seviye 4), Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü (Seviye 3), Fotovoltaik Güç Sistemleri Personeli (Seviye 4 ve 5) ile Nezaretçi (Maden) (Seviye 5) gibi unvanlar 2026/1 tebliğinin getirdiği yeni yükümlülükler arasındadır. Söz konusu listenin tamamına ve sektörlere göre tasnifine İSG mevzuat değişiklikleri 2026 tablosundaki 40 satırlık liste üzerinden ulaşılabilir.

Kim muaf: dört belge, bir asker istisnası ve belgede yazan alanda çalıştırılma şartı

Mevzuatın kurduğu sistemde kural, tebliğ listelerindeki mesleklerde çalışanların MYK belgesine sahip olmasıdır. Ancak kanun koyucu ve Bakanlık, örgün eğitimden gelen veya belirli nitelikteki belgelere sahip çalışanlar için muafiyet yolları tarif etmiştir. 5544 sayılı Kanun ve ilgili tebliğler incelendiğinde dört belge türü ile bir askeri durum muafiyet kapsamında değerlendirilmektedir.

Muafiyetin anahtarı, belgede yazan alandır. Kişinin üniversite mezunu olması, meslek lisesi bitirmesi ya da ustalık belgesi taşıması tek başına yetmez; fiilen yaptığı iş ile belgesindeki bölüm, alan ve dal örtüşmelidir. Benim okumam şu: elektrik alanında diploması olan bir teknisyen kazan dairesinde buhar kazanı operatörü olarak çalıştırılıyorsa, o diploma bu iş için muafiyet dayanağı olmaz.

Kanun düzeyindeki muafiyetler

5544 sayılı Kanun’un ek 1. maddesinin birinci fıkrası üç belge türünü sayar:

1. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre alınmış ustalık belgeleri.
2. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından mezun olanların diplomaları.
3. Üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanların diplomaları.

Kanun bu üç belgeyi tek bir şarta bağlar: kişi diplomasında ya da ustalık belgesinde belirtilen bölüm, alan ve dalda çalıştırılmalıdır. Aynı diploma bir işte muafiyet sağlarken, kişi başka bir listedeki işe kaydırıldığında sağlamayabilir; bence bu yüzden muafiyete kişi ile yaptığı iş birlikte ele alınarak karar verilmeli.

Kanunun ek 1. maddesine 18 Şubat 2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkra ise savunma ve güvenlik personeline yönelik özel bir istisna getirmiştir. Bu fıkra 5 Mart 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir ve şu hükmü taşımaktadır:

“Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bağlılarında görevli yükümlü erbaş ve erler ile yurt içi ve yurt dışındaki harekâtlarda görevli uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler için birinci fıkradaki meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.”

Bu istisna yalnız fıkrada sayılan askerî personele yöneliktir; sivil işyerlerindeki çalışanlar için bir muafiyet yolu değildir.

Tebliğ düzeyindeki kurs bitirme belgesi muafiyeti

Kanun metninde yer almayan ancak tebliğler yoluyla çalışma hayatına giren dördüncü belge türü, 5580 sayılı Kanun m.6/6 kapsamında MEB’in belirlediği programları tamamlayarak alınan kurs bitirme belgeleridir. Tebliğ 2026/1’in 3. maddesinin ikinci fıkrası bu muafiyetin kapsamını şu şekilde düzenlemiştir:

“5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanlar ile 1/1/2022 tarihinden önce 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununun 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası kapsamında Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen programları başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanlar için diplomalarında, ustalık belgelerinde veya kurs bitirme belgelerinde belirtilen bölüm, alan, program ve dallarda çalıştırılmaları kaydıyla birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.”

Bu muafiyette belirleyici olan tarihtir. 5580 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlardan alınan kurs bitirme belgesinin muafiyet sayılabilmesi için 1 Ocak 2022’den önce alınmış olması gerekir. O tarihte ve sonrasında alınan kurs bitirme belgeleri MYK belgesi zorunluluğunu kaldırmaz.

Aşağıdaki tablo, muafiyet sağlayan belgeleri, yasal dayanaklarını ve geçerlilik şartlarını topluca göstermektedir.

Tablo 2. Kim muaf, hangi şartla

Grup	Dayanak	Şart	Not
Ustalık belgesi	5544 ek m.1/1; 2026/1 m.3/2	Belgede yazan bölüm, alan ve dalda çalıştırılma	3308 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiş olması gerekir
MEB meslekî ve teknik eğitim diploması	5544 ek m.1/1; 2026/1 m.3/2	Diplomada yazan bölüm, alan ve dalda çalıştırılma	MYK SSS 3: meslek lisesi diploması
Üniversite meslekî ve teknik eğitim diploması	5544 ek m.1/1; 2026/1 m.3/2	Diplomada yazan bölüm, alan, (program) ve dalda çalıştırılma	MYK SSS 3: ön lisans veya lisans diploması
1.1.2022 öncesi MEB kurs bitirme belgesi	2026/1 m.3/2 (2019/1 ve 2021/1’de de geçerli)	Belgede belirtilen bölüm, alan, program ve dalda çalıştırılma	5580 sayılı Kanun m.6/6 kapsamında; 2015/1-2018/1 ve 2021/2’de yok
Askeri yükümlüler ve harekât personeli	5544 ek m.1/2	MSB ve İçişleri bağlısı yükümlü erbaş/er ya da harekâttaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er olma	Yalnızca belirtilen kamu personeli için geçerlidir
Muaf olmayan belgeler	MYK SSS Soru 12	Muafiyet sağlamaz	Kalfalık, katılım belgesi, geçici ustalık belgesi çalışma şartını karşılamaz

Tablonun son satırındaki kalfalık belgesi, katılım belgesi ve geçici ustalık belgesi muafiyet sağlamaz. Meslekî Yeterlilik Kurumu’nun sıkça sorulan sorular sayfasındaki 12. soruya verilen yanıtta bu durum teyit edilmektedir. Aynı cevap ustalık belgesi ve diploma dışındaki belgelerin çalışma şartını karşılamadığını söylüyor ve 1 Ocak 2022 öncesi kurs bitirme belgesinden hiç söz etmiyor; 2026/1’in metniyle bu noktada örtüşmüyor. Bence işveren bu iki metin ayrıştığında Resmî Gazete’deki tebliğ metnine bakmalı; SSS cevabı bağlayıcı bir düzenleme değil.

Kurumun 2017’deki yaklaşımı daha da katıydı. MYK’nın 27 Mart 2017 tarihli, 2016/1’deki sekiz meslekle ilgili açıklamasında şu ifade var:

“kurs bitirme belgeleri, çıraklık, kalfalık ve eğitim katılım belgeleri gibi tüm belgeler 24.03.2017 tarihi itibariyle geçersiz sayılmaktadır.”

Sonraki Danıştay kararları ve 2025 sonundaki değişiklik tebliğleri, 2019/1 ve 2021/1 için kurs bitirme belgesi konusunu yeniden düzenledi; 2026/1 de aynı muafiyeti baştan içeriyor.

Kapsama dair özel kurallar

MYK’nın sık sorulan sorular sayfası kapsamla ilgili dört soruya açık cevap veriyor:

Birincisi, işyerinin az tehlikeli sınıfta yer alması meslek zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Meslekî Yeterlilik Kurumu’nun sıkça sorulan sorular sayfasındaki 13. soruya verilen resmi yanıtta temel ilke şu şekilde ifade edilmektedir:

“İş yerinin değil mesleğin tehlike sınıfı dikkate alınarak belge alma zorunluluğu getirilen meslekler belirlenmektedir.”

Bu cevaba göre, az tehlikeli sınıfta kayıtlı bir ofis binasında ya da depoda çalışan bir buhar kazanı operatörü veya işletme elektrik bakımcısı için de tebliğdeki belge şartı geçerlidir. İşyerinin tehlike sınıfı bu soruda belirleyici değil; MYK’nın ölçütü mesleğin kendisi ve tebliğ listesinde yer alıp almaması.

İkincisi, kamu sektörü ile özel sektör arasında hiçbir ayrım bulunmamaktadır. Kurumun sıkça sorulan sorular sayfasındaki 14. soruya verilen yanıtta belirtildiği üzere:

“MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi alma zorunluluğunda kamu veya özel sektör ayrımı yoktur, zorunluluk tüm çalışanları bağlamaktadır.”

Üçüncüsü, bir çalışanın birden fazla mesleği icra etmesi durumudur. Kurumun 15. soruya verdiği cevaba göre hem duvarcı hem sıvacı olarak çalışan biri iki meslek için ayrı ayrı belge almalıdır. Bu iki meslek 2026/1’de yok. Benim okumamla aynı ilke 2026/1 için de geçerli: aynı kişi hem buhar kazanı hem kızgın yağ kazanı başında çalışıyorsa iki yeterlilik ayrı ayrı değerlendirilmeli.

Dördüncüsü ise yurt dışı görevlendirmeleridir. Kurumun 16. soruya verdiği cevaba göre sigorta kaydı Türkiye’de olan T.C. vatandaşları yurt dışında çalışsalar da tebliğdeki meslekte belge almalıdır.

Danıştay’ın iptal ettiği madde: iş makinesi kurs belgeleri ve 26 Aralık 2025 düzeltmesi

2025 sonuna kadar tebliğlerin muafiyet fıkrası yalnız ustalık belgesini ve meslekî-teknik diplomayı sayıyordu. MEB’e bağlı iş makinesi kurslarından iş makinesi kullanma yetki belgesi almış operatörler bu fıkranın dışında kalıyordu.

Bir dernek bu eksikliği Danıştay’a taşıdı; derneğin adı karar metninde anonim. Danıştay 10. Dairesi 17 Eylül 2024’te E:2020/647, K:2024/3041 sayılı kararı verdi. Dava konusu kararda şöyle tarif ediliyor:

“03/10/2019 tarih ve 30907 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/1 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ’in 3. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen mesleki yeterlilik belgesi aranmayacak kişiler arasında, iş makineleri eğitim kurslarında eğitim görüp iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişilerin sayılmaması şeklindeki eksik düzenlemenin iptali istenilmektedir.”

Danıştay 10. Dairesi uyuşmazlığı 2019/1 tebliği ekindeki liman forklift operatörü ve liman saha istif makineleri operatörü satırlarıyla sınırlı olarak incelemiştir. Dairenin gerekçesi şöyle özetlenebilir: iş makinesi sürücü kursları MEB’e bağlı, 5580 sayılı Kanun’a tabi özel kurumlardır; kurs sonunda teori ve uygulama sınavını geçenlere verilen iş makinesi kullanma yetki belgesi, 5580’in 6. maddesinin 6. fıkrasında işaret edilen belge niteliğindedir; bu belgeyi alanlardan, belgenin kapsamındaki işlerde, dava konusu tebliğin yayımlandığı tarih itibarıyla başka bir meslek belgesi istenmemelidir.

Yargısal incelemede, 7256 sayılı Kanun ile 5580 sayılı Kanunun 6. maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişikliğe dikkat çekilmiştir. Bu değişiklikle, MYK belgesi verilen meslekler yönünden MEB’e bağlı özel öğretim kurumlarında eğitim verilmesi uygulaması 1 Ocak 2022 itibarıyla sona erdi. Ancak kanun koyucu, 5580 sayılı Kanuna eklediği Geçici 7. madde ile 1 Ocak 2022 tarihinden önce bu kursları tamamlayarak belge almış kişilerin kazanılmış haklarını açıkça saklı tutmuştur.

Daire, idarenin kararı uygularken bu kazanılmış hakkı gözetmesi gerektiğini belirtti ve şu tespiti yaptı:

“01/01/2022 tarihinden önce iş makinesi kullanma yetki belgesini (kurs bitirme belgesini) edinen kişiler için, belgenin kapsamına göre çalışacağı işlerde başkaca bir meslek belgesi aranmaması gerekmektedir.”

Bu gerekçeyle 2019/1 sayılı tebliğin hem yasak hem muafiyet fıkrasını içeren 3. maddesi “eksik düzenleme” nedeniyle oy birliğiyle iptal edildi. Danıştay 10. Dairesi aynı gün verdiği E:2021/6562 ve K:2024/3042 sayılı kararıyla, bu kez 2021/1 sayılı tebliğin 3. maddesini de aynı gerekçeyle iptal etmiştir. Bu ikinci davada inceleme endüstriyel taşımacı ve terminal çekici operatörü satırlarıyla sınırlı tutulmuş ve kararda şu hüküm yer almıştır:

“dava konusu Tebliğ’in 3. maddesinin, 5580 sayılı Kanun’un 6. maddesinin 6. fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen programları 01/01/2022 tarihine kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış haklarının korunması yönündeki Geçici 7. maddesi hükmüyle bağdaşmadığı açıktır.”

Kararlar temyiz incelemesinden geçti: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) 8 Ekim 2025’te ikisini de onadı (2019/1 için E:2024/3051, K:2025/1874; 2021/1 için E:2025/194, K:2025/1875). Burada belirtmek gerekir ki söz konusu İDDK onama kararlarının tam metni kamuya açık karar arama sisteminde yer almamaktadır; bu kararların varlığı mevzuat.gov.tr üzerindeki konsolide mevzuat dipnotlarından bilinmektedir.

Onamalardan yaklaşık iki buçuk ay sonra, 26 Aralık 2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de iki değişiklik tebliği yayımlandı. Tebliğ No: 2025/1 ile 2019/1 tebliğinin, Tebliğ No: 2025/2 ile 2021/1 tebliğinin 3. maddeleri yeniden düzenlenmiş ve 1 Ocak 2022 öncesi MEB kurs bitirme belgeleri muafiyet kapsamına dahil edilmiştir. İki değişiklik tebliği de yaptırım maddesine (m.4) dokunmadı.

31 Aralık 2021 tarihli 2021/2 sayılı tebliğ ise değiştirilmedi. Bu tebliğin 3. maddesinin ikinci fıkrası bugün de şöyle:

“5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.”

Görüldüğü üzere 2021/2 tebliğinde kurs bitirme belgelerine dair muafiyet bulunmamaktadır. Bu tebliğin neden değiştirilmediğine dair resmî bir açıklama ve 2021/2 hakkında verilmiş bir Danıştay kararı bulamadım. Ekindeki 21 satırda iş makinesi operatörlüğü türünde bir yeterlilik yok; liste ayakkabı, kuaförlük, ahşap mobilya, baca temizleme, boyama operatörlüğü, raylı sistem bakımı gibi alanlardan oluşuyor. Benim tahminim, davalar iş makinesi kurs belgesi üzerine açıldığı için 2021/2’de aynı türden bir uyuşmazlığın doğmadığı yönünde; ama bu bir çıkarım, kaynakta yazmıyor.

23 Mart 2026’da yayımlanan 2026/1 ise 1 Ocak 2022 öncesi kurs bitirme belgesi muafiyetini ilk metninde içeriyor.

Bence buradan çıkan pratik ders şu: aynı kurs bitirme belgesi bir tebliğdeki meslek için muafiyet sağlarken başka bir tebliğdeki meslek için sağlamayabilir. Çalışanın fiilen yaptığı işin hangi tebliğ kapsamında zorunluluk kazandığı kontrol edilmeli, tebliğin güncel metninde kurs belgesi muafiyetinin bulunup bulunmadığı teyit edilmelidir. Örneğin 2026/1’deki Ekskavatör Operatörü için, 1 Ocak 2022’den önce MEB’e bağlı bir iş makinesi kursundan alınmış ve ekskavatörü kapsayan bir kurs bitirme belgesi m.3/2 uyarınca muafiyet dayanağı olabilir. Belge 1 Ocak 2022’de ya da sonrasında alınmışsa bu muafiyete girmez; kişinin başka bir muafiyeti yoksa MYK belgesi alması gerekir. Belgenin neyi kapsadığını da belgenin kendisinden okumak gerekiyor.

Muafiyet tablosu 2026/1 mesleklerini içermiyor: eşleştirmeyi işveren nasıl yapar

Bir çalışanın diplomasının veya ustalık belgesinin tebliğ kapsamındaki bir mesleğe muafiyet sağlayıp sağlamadığını belirlemek teknik bir inceleme gerektirir. Meslekî Yeterlilik Kurumu, bu amaçla resmi internet sitesinde ve sıkça sorulan sorular bölümünde (soru 3 ve soru 11) kullanıcıları resmi bir muafiyet tablosuna yönlendirmektedir.

Kurumun internet sitesinde paylaşılan bu resmi belge MYK Muafiyet Tablosu 2023 adını taşıyor. Yaklaşık 200 satırdan oluşan söz konusu tabloda, ulusal yeterlilikler satır satır listelenmiş ve her bir yeterlilik için hangi FOET kodlu MEB diploma alanlarının, hangi dal ve bölümlerin ya da hangi ustalık belgelerinin muafiyet sağladığı tek tek eşleştirilmiştir.

22 Ekim 2026’da 2026/1’deki on meslek adını bu tabloda aradım. Sonuç şöyle:

• Buhar Kazanı Operatörü tabloda yer almamaktadır.
• Ekskavatör Operatörü tabloda yer almamaktadır.
• Beton Pompa Operatörü tabloda yer almamaktadır.
• Kızgın Yağ Kazanı Operatörü tabloda yer almamaktadır.
• Sıcak Su Kazanı Operatörü tabloda yer almamaktadır.
• Fotovoltaik Güç Sistemleri Personeli tabloda yer almamaktadır.
• Nezaretçi (Maden) tabloda yer almamaktadır.
• Tahlisiyeci tabloda yer almamaktadır.
• Atık Ayırma İşçisi tabloda yer almamaktadır.
• Mobil vinç alanı ise tabloda yalnızca liman sahalarına özgü farklı bir yeterlilik (12UY0061-3) olarak yer almakta olup, 2026/1 tebliğinde zorunlu kılınan 13UY0172-3 kodlu Mobil Vinç Operatörü yeterliliği tabloda bulunmamaktadır.

Kurumun sitesindeki tablo 2023 tarihli; baktığım on meslekten dokuzu tabloda hiç yok, onuncusu da başka bir yeterlilik olarak geçiyor. 22 Ekim 2026 itibarıyla 2026/1 mesleklerini kapsayan daha yeni bir muafiyet tablosu bulamadım.

Resmî bir eşleştirme tablosu yokken işveren, insan kaynakları birimi ve iş güvenliği uzmanı muafiyet kararını neye dayanarak verecek?

Kurumun sık sorulan sorular sayfasındaki 10. cevap muafiyeti değil kapsamı ele alıyor, ama işe yarar bir yöntem veriyor: çalışanın unvanı listedeki adla uyuşmuyorsa, yaptığı görev ve işlemler ulusal yeterlilikteki öğrenme çıktıları ve başarım ölçütleriyle karşılaştırılarak hangi yeterlilikte belge gerektiğine karar verilebilir. Ben aynı karşılaştırma mantığını diploma ile iş arasındaki eşleştirmeye de uygulardım. Kurum bu karşılaştırmanın çalışan tarafından yapılabileceğini, işverenden ya da yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarından teknik destek alınabileceğini belirtmektedir.

Bir iş güvenliği uzmanı ve EHS yöneticisi olarak ben her muafiyet kararını tek sayfalık bir eşleştirme notuyla dosyalardım. Notta dört bilgi bulunmalı:

1. Çalışanın işletmedeki pozisyonu ve fiilen icra ettiği görevlerin ayrıntılı tanımı.
2. Bu görevlerin karşılık geldiği ulusal yeterliliğin kodu, adı ve seviyesi.
3. Çalışanın sahip olduğu diploma, ustalık belgesi veya 1.1.2022 öncesi kurs bitirme belgesinin üzerindeki okul, bölüm, alan ve dal bilgisi.
4. İlgili eğitim müfredatı ile ulusal yeterlilik başarım ölçütlerinin neden örtüştüğünü açıklayan teknik ve hukuki gerekçe.

Not, diplomanın ya da belgenin bir örneğiyle birlikte çalışanın özlük dosyasına konur. 2026/1’deki bir meslek için müfettişe gösterilebilecek, bulabildiğim resmî bir muafiyet tablosu yok; elde olan, belgenin kendisi ve kararın gerekçesini yazan bu not.

Burada önemle vurgulamak gerekir ki bu yazı ve içerdiği açıklamalar bir hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Uygulamada her işletmenin kendi somut koşulları, çalışanın diplomasının tam içeriği, belgenin yasal niteliği ve sahada yapılan işin sınırları birlikte değerlendirilmelidir.

MYK belgesi zorunluluğu ve cezası: 2026’da çalışan başına 8.980 TL

5544 sayılı Kanunun ek 1. maddesi, çalıştırma yasağına uyulmaması halinde devreye girecek yaptırımı çok açık bir şekilde tanımlamıştır. Kanunun dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi cezanın muhatabını ve uygulanış biçimini şu şekilde düzenlemektedir:

“Birinci fıkrada belirtilen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından her bir çalışan için beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir.”

Kanun metninde 2015 yılında 500 TL olarak belirlenen bu ceza miktarı sabit kalmamaktadır. İdari para cezalarının yıllık güncellenme kuralı 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17. maddesinin yedinci fıkrasında genel bir hüküm olarak yer almaktadır:

“İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.”

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585) 2025 yılı için yeniden değerleme oranını yüzde 25,49 olarak ilan etti ve bu oran 2026’da uygulanan cezalara yansıdı. 2025 yılında 7.156 TL olarak uygulanan ceza tutarı, bu artış oranıyla çarpılıp küsuratı atıldığında 8.980 TL rakamına ulaşmaktadır.

MYK’nın belge zorunluluğu sayfası da aynı tutarı veriyor:

“2026 yılı için idari para cezası 8980 Türk Lirası olarak belirlenmiştir.”

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın internet sitesinde yayımlanan 2026 yılı idari para cezaları tablosu incelendiğinde, söz konusu sayfada yalnızca 854, 4857, 5953 ve 6356 sayılı kanunlara yer verildiği, 5544 sayılı Kanunun bu genel listede bulunmadığı görülmektedir. 2026 tutarını ilan eden yer MYK’nın belge zorunluluğu sayfası ve sık sorulan sorular sayfasındaki 4. cevap; tutarın hukuki dayanağı ise kanundaki 500 TL ile yukarıdaki yeniden değerleme hesabı.

İşleyişi kanun belirler: denetimi iş müfettişleri yapar, cezayı Çalışma ve İş Kurumu il müdürü verir, ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Tutar her bir çalışan için ayrı hesaplanır; listedeki işte belgesiz ve muafiyetsiz çalışan sayısı arttıkça ceza da aynı oranda artar.

Burada mevzuat tekniği açısından dikkat çeken bir fıkra kayması sorunu bulunmaktadır. 5544 sayılı Kanunun ek 1. maddesine 2021 yılında 7281 sayılı Kanunla yeni bir ikinci fıkra (askerlik muafiyeti) eklenince, kanundaki fıkra sıralaması değişmiş ve ceza hükmü üçüncü fıkradan dördüncü fıkraya kaymıştır. 2018/1 ve 2019/1 yayımlandıklarında üçüncü fıkraya atıf doğruydu. 2021/1 ise 9 Nisan 2021’de, yani kaymadan sonra yayımlandığı hâlde yaptırım maddesinde hâlâ üçüncü fıkraya atıf yapıyor. 2021/2 ve 2026/1 dördüncü fıkraya atıf yapıyor. 26 Aralık 2025 değişiklikleri 2019/1 ve 2021/1’in yaptırım maddesine dokunmadı; bugün ek 1. maddenin üçüncü fıkrası ise kamu kurumlarının mevzuat uyum yükümlülüğünü düzenliyor. Bu atıf farkının bir ceza işleminde sonuç doğurduğuna dair bir yargı kararı ya da resmî görüş bulamadım; ben de farkı yalnızca kayda geçiriyorum.

6331 sayılı Kanun’un kendi yaptırımı ayrı bir hükümdür. 6331 sayılı Kanunun 17. maddesindeki mesleki eğitim zorunluluğuna aykırılık halinde uygulanacak yaptırım aynı kanunun 26. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde düzenlenmiştir. Bu yazının konusu 5544’teki cezadır.

Aşağıdaki tablo cezanın son üç yıldaki tutarını ve kurgusal bir işyerindeki karşılığını gösteriyor.

Tablo 3. MYK belgesi zorunluluğu ve cezası: geçmiş yıllar ve kurgusal işyeri hesabı

Yıl / Kurgusal Durum	Çalışan Başına Ceza / Kapsamdaki Kişi	Ceza Tutarı / Toplam Maliyet	Kaynak / Açıklama
2024 yılı	Kişi başı ceza	4.972 TL	MYK resmi internet sayfası (arşiv)
2025 yılı	Kişi başı ceza	7.156 TL	MYK resmi internet sayfası (arşiv)
2026 yılı	Kişi başı ceza	8.980 TL	MYK resmi internet sayfası ve SSS 4
Kurgusal Tesis: 6 personelin tamamı belgesiz	6 çalışan	53.880 TL	Kurgusal: 2 buhar kazanı, 1 kızgın yağ kazanı operatörü, 3 işletme elektrik bakımcısı
Kurgusal Tesis: 2 personelin muafiyeti belgelendi	4 çalışan	35.920 TL	2 kişinin diploması eşleştirildi, 4 kişi belgesiz kaldı

Kurgusal işyerinde kazan dairesinde iki buhar kazanı operatörü ve bir kızgın yağ kazanı operatörü çalışmaktadır. Bakım onarım biriminde ise üç işletme elektrik bakımcısı görev yapmaktadır. Toplam altı kişilik bu teknik ekipte kimsenin MYK belgesi bulunmadığı ve geçerli bir muafiyet evrakı sunulamadığı bir denetim senaryosunda, işverene tebliğ edilecek toplam idari para cezası 6 × 8.980 = 53.880 TL olacaktır.

Aynı işyeri, elektrik bakımcılarından ikisinin diplomasındaki alanın yaptıkları işle örtüştüğünü denetimden önce belgeleyip eşleştirme notunu dosyaya koymuş olsaydı, belgesiz ve muafiyetsiz sayılan kişi dörde, ceza da 4 × 8.980 = 35.920 TL’ye inerdi. Bu küçük hesap, muafiyet tespitinin denetim günü değil denetimden önce yapılması gereken bir iş olduğunu gösteriyor.

6331’deki mesleki eğitim belgesi ile MYK belgesi aynı şey mi

6331 sayılı Kanun’daki mesleki eğitim belgesi ile 5544 sayılı Kanun’daki MYK belgesi sık karıştırılan iki kavram. İkisi de belgesiz kişinin çalıştırılamayacağını söylediği için aynı yükümlülük sanılıyor.

Bu iki rejim birbirinden tamamen farklı iki yasal dayanağa, farklı denetim mantıklarına ve farklı geçerlilik koşullarına sahiptir.

Birinci rejim, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanır. Bu fıkrada kanun koyucu genel bir güvenlik kuralı koymuştur:

“Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz.”

Bu maddenin uygulama usulleri, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik (13 Temmuz 2013 tarihli Resmî Gazete) ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrası şu emri vermektedir:

“Ek-1’deki çizelgede yer alan işlerde çalışacakların, işe alınmadan önce, mesleki eğitime tabi tutulmaları zorunludur.”

Yönetmeliğin Ek-1 çizelgesinde 109 iş yer alıyor. Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrası, bu işlerde fiilen çalıştırılacakların yaptığı işe uygun olarak sahip olabileceği sekiz belge türünü sayar:

1. 3308 sayılı Kanun’a göre verilen diploma, bitirme, yetki, kalfalık, ustalık gibi belgeler.
2. Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre mesleki eğitim kursları ve eşit süreli işbaşı eğitim programları sonunda alınan belgeler.
3. Millî Eğitim Bakanlığı veya MEB’in yetkilendirdiği kurumlarca verilen operatör belgesi ve sürücü belgesi.
4. Ateşleyici yeterlilik belgesi.
5. Kanunla yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşlarının eğitimleri sonunda verilen belgeler.
6. MEB’in ilgili biriminin onayıyla meslek kuruluşları, vakıf ve dernekler, işçi ve işveren kuruluşları ve işverenlerin düzenlediği eğitimlerin belgeleri.
7. Uluslararası kuruluşlardan alınan ve MEB’in denkliğini sağladığı belgeler.
8. MYK Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği kapsamında verilen meslekî yeterlilik belgeleri.

Yani 6331 rejiminde MYK belgesi sekiz seçenekten biri. Ek-1’deki bir iş MYK listesinde değilse, işveren yaptığı işe uygun bir MEB operatör belgesiyle ya da onaylı bir eğitim belgesiyle bu yükümlülüğü karşılayabilir. Ayrıca 1 Mayıs 2017’den önce çalışmaya başlayanlar için en az 32 saatlik eğitim modülüyle belgelendirme yolu var (m.6/2).

İkinci rejim ise 5544 sayılı Kanunun ek 1. maddesi ve bu maddeye istinaden çıkarılan sekiz tebliğdir. Bu rejimde seçenek listesi yok: tebliğ ekindeki yeterliliklerde MYK belgesi aranır ve muafiyet yalnız ustalık belgesi, ilgili diploma, (tebliğ sayıyorsa) 1 Ocak 2022 öncesi kurs bitirme belgesi ve kanundaki askerî istisnayla sağlanır.

Aynı iş iki listede birden yer aldığında hangisi uygulanır?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2 Ocak 2025 tarihli duyurusu bu soruya cevap veriyor:

“Adı geçen Yönetmeliğin Ek-1 listesinde yer alan bir işin MYK belge zorunluluğu getirilen meslekler arasına alınması durumunda, MYK mevzuatı kapsamında belirtilen geçerli mesleki eğitim belgesine sahip olunması zorunludur.”

Benzer şekilde Meslekî Yeterlilik Kurumu’nun Sıkça Sorulan Sorular sayfasının 9. cevabında, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmeliğin hâlâ geçerli olduğu, ama tebliğlerde belirtilen meslekler için 5544 sayılı Kanun’un hükümlerinin uygulandığı söyleniyor. ÇSGB duyurusunun saydığı geçerli belgeler arasında 1 Ocak 2022 öncesi kurs bitirme belgesi yok; bu muafiyet için 2026/1’in metni esas.

Aşağıdaki tablo iki rejimi yan yana koyuyor.

Tablo 4. İki ayrı rejim: 6331 mesleki eğitim belgesi ve 5544 MYK belgesi

Karşılaştırma Konusu	6331 m.17 ve Mesleki Eğitim Yönetmeliği	5544 ek m.1 ve İlgili Tebliğler
Kapsamdaki işler	Ek-1 listesinde yer alan 109 iş	Sekiz tebliğin eklerinde sayılan ulusal yeterlilikler
Geçerli belge türleri	Yönetmelik m.6/1’de sayılan 8 belge türü (MYK belgesi bunlardan biri)	Kural olarak yalnızca MYK belgesi; kanun ve tebliğdeki sınırlı muafiyetler
Kurs belgelerinin durumu	(c) bendindeki MEB operatör belgesi ve (e) bendindeki MEB onaylı eğitim belgeleri, yaptığı işe uygunsa yeterli	Yalnızca 1.1.2022 öncesi alınan kurs bitirme belgeleri muafiyet sağlar (ilgili tebliğde varsa)
Aranma zamanı	Çalışan işe başlatılmadan önce aranır	Tebliğin yayımından 12 ay sonra çalıştırma yasağı başlar
Denetim mercii	İş müfettişleri	İş müfettişleri
Yaptırım dayanağı	6331 sayılı Kanun m.26/1-(ğ) idari para cezası	5544 sayılı Kanun ek m.1/4, 2026 yılı için kişi başı 8.980 TL
İki rejimin kesişmesi	İş MYK listesine alınmışsa o meslekte MYK mevzuatındaki belge aranır	ÇSGB 02.01.2025 duyurusu ve MYK SSS 9

Benim okumam şöyle: MEB’e bağlı bir kurumdan 2023’te alınmış bir operatör belgesi, iş MYK listesinde değilse 6331 rejiminde yaptığı işe uygun bir belge olarak yeterli olabilir. Aynı iş 2026/1 ile MYK listesine alınmışsa (ekskavatör ve mobil vinç operatörlüğü gibi), 23 Mart 2027’den sonra bu belge o iş için tek başına yetmez; belge ortadan kalkmaz, ama 1 Ocak 2022’den sonra alındığı için tebliğin saydığı muafiyete de girmez. Çalışanın ya MYK belgesi alması ya da tebliğin saydığı başka bir muafiyete dayanması gerekir.

Ayrıca çalışanlara periyodik olarak verilen temel İSG eğitimi mesleki eğitim belgesinin de MYK belgesinin de yerine geçmez; mevzuat bunları ayrı yükümlülükler olarak düzenler.

Belgeyi almak: yetkilendirilmiş kuruluş, sınav, geçerlilik süresi ve masraf

Mesleki yeterlilik belgelendirme sürecinin nasıl işleyeceği, sınavların hangi kurallara göre yapılacağı ve belgelerin geçerlilik şartları Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği (15 Ekim 2015 tarihli Resmî Gazete, sayı 29503) ile düzenlenmiştir. 2008 tarihli eski yönetmelik bu düzenlemenin 38. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Sınavı ve belgelendirmeyi MYK’nın kendisi yapmaz; Kurumun yetkilendirdiği tüzel kişiler yapar. Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendi bu kuruluşları tanımlamaktadır: Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) veya Avrupa Akreditasyon Birliği ile çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış bir akreditasyon kurumunca akredite edilmiş ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kurumlar bu faaliyeti yürütebilir.

Yetkisiz belgelendirme yönetmelikte açıkça yasaklanmıştır. Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesine göre:

“Kurumun izin vermediği veya yetkilendirmediği hiçbir kişi, kurum ya da kuruluş ulusal yeterliklere atıfta bulunarak sınav ve herhangi bir ad altında belgelendirme yapamaz.”

Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre yetkisiz sınav ve belgelendirmede Kurum suç duyurusunda bulunur.

Kurumun sık sorulan sorular sayfasındaki 21. cevaba göre yetkilendirilmiş kuruluşlar adayları eğitime almadan doğrudan teorik ve performansa dayalı sınavlara alır. Bazı yeterliliklerde ise sınava girmek için önceden alınmış bir belge aranır; aşağıdaki ekskavatör örneği bunlardan biri. İşverenler veya çalışanlar, kendi illerindeki veya sektörlerindeki yetkili kuruluşların güncel listesine myk.gov.tr/nerede adresinden meslek ve şehir filtrelemesi yaparak ulaşabilmektedir.

Sınavlarda adayları koruyan en önemli düzenlemelerden biri ücretsiz sınav tekrarı hakkıdır. Yönetmeliğin 37. maddesinin dördüncü fıkrası bu kuralı açıkça bağlamıştır:

“İlk girdiği sınavda başarısız olan adayların başarısız olduğu yeterlilik birimleri ve sınav türleri için ilave sınav ücreti alınmadan ilk sınav tarihinden itibaren bir yıl içerisinde adaylara en az bir kez daha sınav imkânının sağlanması gerekir.”

Bu hüküm erken sınavın bir başka gerekçesi. İlk sınavda başarısız olan çalışan, ek ücret ödemeden ikinci bir hak kullanabilir; ama o hakkın 23 Mart 2027’den önce kullanılabilmesi için ilk sınavın erken yapılması gerekir.

Sınav süreçlerinin teknik yapısını anlamak için Tebliğ 2026/1 listesinde yer alan Ekskavatör Operatörü (11UY0028-3, Seviye 3) ulusal yeterliliğini örnek olarak inceleyelim. Bu yeterlilikte sınavlar teorik ve performansa dayalı olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Yeterlilik birimleri ayrı ayrı veya bir arada değerlendirilebilir; başarılı olunan bir birimin geçerlilik süresi 2 yıldır.

Ekskavatör Operatörü yeterliliğinin iki birimi var. İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Koruma biriminde en az 10 soruluk teorik sınavda en az yüzde 60, Ekskavatör Operatörlüğünde Genel Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerisi biriminde en az 25 soruluk teorik sınavda en az yüzde 70 doğru cevap aranır. İkinci birimin performans sınavında aday kritik adımların tamamında başarılı olmalı ve sınavın genelinde en az yüzde 70 başarı göstermelidir; sınav gerçek ya da gerçeğine uygun düzenlenmiş bir çalışma ortamında yapılır. Bu sınava girebilmek için Karayolları Trafik Kanunu’nun 42. maddesince düzenlenen operatörlük belgesi gerekir. Benzer bir ön şart Mobil Vinç Operatörü yeterliliğinde de aranırken, Buhar Kazanı Operatörlüğü için önceden bir belge ibraz etme şartı bulunmamaktadır.

Belgelerin geçerlilik süresi her meslek için aynı değildir. Yönetmeliğin 27. maddesinin birinci fıkrası bu hususu ulusal yeterliliklere bırakmıştır:

“Mesleki Yeterlilik Belgesinin geçerlilik süresi, gözetim ve belge yenileme şartları ilgili ulusal yeterlilikte belirlenir.”

2026/1 tebliğinde yer alan ve teknik metinleri incelenen sekiz ulusal yeterlilikte (Buhar Kazanı Operatörü, Ekskavatör Operatörü, Mobil Vinç Operatörü, Florlu Sera Gazlı Cihazlar Teknik Personeli, Tahlisiyeci, Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü, Nezaretçi (Maden) ve İşletme Elektrik Bakımcısı) belge geçerlilik süresi 5 yıl olarak belirlenmiş. Ekskavatör Operatörü yeterliliğinde şöyle yazıyor:

“Yeterlilik belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır.”

İncelenen bu yeterliliklerde ara gözetim şartı bulunmamaktadır. Ancak bu durum tüm MYK belgelerinin beş yıl geçerli olduğu anlamına gelmez. Örneğin 2026/1 listesinde yer almayan Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı (12UY0053-4) ulusal yeterliliğinde belge süresi seçilen yönteme göre 3 veya 6 yıl olarak değişmekte ve her 6 ayda bir gözetim şartı aranmaktadır. Bu nedenle işletmeler personelin sahip olduğu belgenin geçerlilik süresini mutlaka kendi ulusal yeterlilik dokümanından teyit etmelidir.

Yenileme kuralı Mobil Vinç, Ekskavatör ve Buhar Kazanı Operatörü yeterliliklerinde aynı; Mobil Vinç Operatörü metnindeki son cümle şöyle:

“Değerlendirme sonucu olumlu olan adayların belge geçerlilik süreleri 5 yıl daha uzatılır.”

Yenileme için belge sahibi, beş yıl içinde toplam en az iki yıl ya da son altı ay boyunca ilgili alanda çalıştığını kayıtlarla (hizmet dökümü, referans yazısı, sözleşme, fatura gibi) göstermeli ya da uygulama sınavına girmelidir. Yenileme başvurusunun belge süresi dolmadan önce yapılması şarttır ve başvuru ilk belgeyi veren kuruluştan farklı bir yetkili kuruluşa da yapılabilir.

Maliyetin iki kalemi var. Birincisi yetkili kuruluşa ödenen sınav ücreti; kuruluşa ve mesleğe göre değişir ve Kurumun internet sitesinde yayımlanmamış bir tarife uygulanamaz (m.37/2). Güncel tarifeler e-Devlet’teki Belge Vermeye Yetkili Kuruluşlar ve Ücret Tarifeleri hizmetinden, kimlik doğrulaması gerekmeden, meslek seçilerek sorgulanabiliyor.

İkinci kalem MYK portalında ilan edilen belge masraflarıdır. 2026 tutarları şöyle:

• 2026 yılı MYK belge basım masrafı: 1.500 TL (2025 yılında 1.100 TL idi).
• 2026 yılı belge yenileme masrafı: 750 TL (2025 yılında 550 TL idi).
• 2026 yılı kayıp veya tekrar basım masrafı: 750 TL (2025 yılında 550 TL idi).

Kuruluş seçerken bir rakam daha akılda tutulmalı. MYK 2025 Yılı İdare Faaliyet Raporu’na göre yalnız 2025’te 12 kuruluş askıya alındı, 7 kuruluşa kısmi askı uygulandı, 25 kuruluşun yetkisi kaldırıldı ve 33 kuruluşun yetkisi kısmen kaldırıldı.

Bence bu sayılar, çalışanı sınava göndermeden önce kuruluşun o gün o yeterlilik kodunda yetkili olup olmadığını kontrol etmek için yeterli gerekçe.

Sınav ücreti desteği 2021’de bitti, prim desteği 2026 sonuna kadar sürüyor

Bütçe planında en sık yanılgıya yol açabilecek konu destekler. Geçmişte sınav ücretini karşılayan destek sona erdi, işverenin prim yükünü azaltan destek ise sürüyor.

Sona eren destek, sınav ve belge masraflarının İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanmasıydı. Bu desteğin yasal dayanağını 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa 6645 sayılı Kanunla eklenen ek 3. madde oluşturuyordu. Bu düzenleme uyarınca, Bakanlık tebliğlerinde yer alan mesleklerde sınavlara girip başarılı olan kişilerin sınav ücretleri ile belge masrafları fondan karşılanmaktaydı.

Ancak söz konusu yasal desteğin uygulama süresi kanun metninde belirli tarihlerle sınırlandırılmıştı. Madde 2015’te eklendiğinde sınav ücreti ve belge masrafının tamamı 31 Aralık 2017’ye kadar, 2018 ve 2019’da ise yarısı karşılanacaktı. 7061 sayılı Kanun tamamının karşılanmasını 31 Aralık 2019’a, 7226 sayılı Kanun da 31 Aralık 2021’e uzattı. 4447 sayılı Kanunun güncel konsolide metni incelendiğinde, 31 Aralık 2021 tarihinden sonra bu desteği uzatan herhangi bir yasal düzenlemenin yapılmadığı görülmektedir. Kanundaki süre 31 Aralık 2021’de doldu ve sonrasında uzatılmadı.

MYK 2025 Yılı İdare Faaliyet Raporu da desteği geçmiş zamanla anıyor: 2021 ve 2022’deki yüksek denetim ve sınav kaydı inceleme sayılarını, o yıllarda sınav ve belgelendirme ücretlerini karşılayan devlet teşvikine ve AB fonlarına bağlıyor. AB kaynaklı TUYEP Hibe-II de önceki yıllarda tamamlanmış. Kurumun Destek ve Teşvikler sayfasında bugün bir sınav ücreti desteği yer almıyor.

Bir uyarı gerekiyor: MYK’nın sık sorulan sorular sayfasındaki 5. cevap hâlâ sınav ücretlerinin ve belge masraflarının “2019 yılının sonuna kadar” fondan karşılandığını söylüyor. Bu cevap ne 2021’deki son uzatmayı ne de desteğin sona erdiğini yansıtıyor. Bu sayfaya bakıp bütçe yapmamak gerekir; 2026’da yürürlükte bir sınav ücreti desteği bulamadım.

Yürürlükte olan destek ise sınav ücretiyle ilgili değil, işverenin prim yüküyle ilgili. 4447 sayılı Kanun’un Geçici 10. maddesindeki destekte, özel sektör işverenlerinin ilave istihdam ettiği kişilerin sigorta primi işveren hissesi, kanundaki diğer şartlar sağlanıyorsa İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanıyor; süre kişinin mesleki yeterlik belgesi olup olmamasına göre değişiyor.

18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlarda, mesleki yeterlik belgesi sahipleri için süre 48 ay; 29 yaşından büyük erkeklerde 24 ay. Kişi Türkiye İş Kurumu’na kayıtlı işsizken işe alınmışsa bu sürelere 6 ay eklenir; MYK’nın sayfasındaki 54 aya kadar ifadesi bu en uzun hâli anlatıyor.

4447 sayılı Kanunun Geçici 10. maddesinin uygulama süresi, 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10769 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılmıştır. 2027 yılı ve sonrası için sürenin yeniden uzatılıp uzatılmayacağı henüz bilinmemektedir.

Sınav ücretini kimin ödeyeceğini bu yazıdaki metinlerin hiçbiri düzenlemiyor. MYK’nın sık sorulan sorular sayfasındaki 8. cevap, işverenin 10 ve üzeri aday için tek nokta başvurusu yaparak sınav ücretlerini karşılayabildiğini söylüyor; bu bir ödeme yolu, yükümlülük değil. Benim kendi değerlendirmem, yasak da ceza da işverene yöneldiği için sınav maliyetini işveren bütçesinde planlamanın süreci kontrol etmenin en kolay yolu olduğu.

Belgeyi doğrulamak ve dosyalamak

Belgenin dosyaya girmesiyle iş bitmiyor. Dosyadaki belgenin gerçekten verilmiş, yetkili bir kuruluşça düzenlenmiş ve süresi dolmamış olduğunu göstermek işverenin elindeki tek savunma. Bu yüzden insan kaynakları ve iş güvenliği birimlerinin basit ama düzenli bir doğrulama ve dosyalama yöntemi olmalı.

Belgeyi doğrulamanın iki yolu var:

Birinci kanal, Meslekî Yeterlilik Kurumu Portal sistemidir. Portal üzerinde yer alan “Belge ve Sınav Sorgulama (Vatandaşlar İçin)” aday bilgi sorgulama ekranından, e-Devlet girişi gerekmeden, kimlik ya da pasaport numarası, ad, soyad ve doğum tarihiyle sınav sonuçları, belge basım ve teşvikten yararlanma durumu sorgulanabiliyor; sonuçta belge numarası ve belgenin geçerlilik durumu görünüyor.

İkinci yol e-Devlet. Mesleki Yeterlilik Kurumu başlığı altında şu hizmetler var:

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Sorgulama
• Mesleki Yeterlilik Belgesi Aday Bilgisi Sorgulama
• Belge Durumu, Teşvik ve Hibe Sorgulama
• Sınav Geçmişi Sorgulama

Bu dört hizmet kimlik doğrulaması ister; yani çalışanın kendisi sorgular. İşverenin bir çalışanın belgesini kendi kimliğiyle sorgulayabildiği ayrı bir e-Devlet hizmeti bulamadım.

İşveren için daha doğrudan yol bu yüzden birinci kanal: MYK portalındaki sorgu e-Devlet girişi istemiyor, çalışanın kimlik ya da pasaport numarası, adı, soyadı ve doğum tarihiyle belgenin geçerlilik durumu görülebiliyor. Çalışan e-Devlet’ten bir belge çıktısı veriyorsa ve çıktı barkodluysa, barkod turkiye.gov.tr/belge-dogrulama adresinden de doğrulanabilir; MYK portalındaki Mesleki Yeterlilik Belgesi Doğrulama bağlantısı da bu adrese gidiyor.

Doğrulanan belgelerin işletme bünyesinde arşivlenmesi ve takibi konusunda da mevzuatın getirdiği temel kurallar bulunmaktadır. Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmeliğin 7. maddesinin ikinci fıkrası, mesleki eğitim belgelerinin bir örneğinin özlük dosyasında saklanmasını ve istendiğinde yetkili memurlara gösterilmesini ister.

Bence aynı mantığı MYK belgesi ve muafiyet belgeleri için de uygulamak gerekir. Listedeki işlerde çalışan her kişinin özlük dosyasında şunlar bulunmalı:

1. MYK portalındaki sorgu sonucunun ya da çalışanın verdiği e-Devlet çıktısının (barkodluysa doğrulanmış hâliyle) bir örneği.
2. Çalışan muafsa diploma, ustalık belgesi ya da 1 Ocak 2022 öncesi kurs bitirme belgesinin bir örneği.
3. Muafiyet kararının gerekçesini yazan tek sayfalık eşleştirme notu.
4. Belgenin geçerlilik süresinin dolacağı tarihi gösteren takip kaydı.

Süresi dolmuş bir belgeyi geçerli bir belge gibi dosyada tutmanın işvereni korumayacağını düşünüyorum. Yenileme başvurusu süre dolmadan yapılması gerektiği için, ben bitiş tarihinden en az altı ay önce uyarı veren bir takvim kaydı tutardım.

152 gün için işveren ve iş güvenliği uzmanı kontrol listesi

23 Mart 2027 tarihinde başlayacak çalıştırma yasağına kalan 152 günlük süreyi verimli kullanmak isteyen işletmeler için adım adım uygulanabilecek bir kontrol listesi hazırladım. Listedeki her bir madde yukarıda ayrıntılarını verdiğim mevzuat hükümlerine ve teknik gerekliliklere dayanmaktadır.

Tespit adımları

1. Çalışanların sahada fiilen yaptığı işleri tek tek yazın ve bu işleri Tebliğ 2026/1 ekindeki 40 satırla karşılaştırın; tam liste için yukarıda bağlantısını verdiğim tabloyu kullanın. Unvan tek başına karar vermeye yetmez.
2. Unvan ile yeterlilik adı birebir uyuşmadığında, Meslekî Yeterlilik Kurumu’nun SSS 10. cevabı uyarınca personelin yaptığı operasyonel görevleri ilgili ulusal yeterliliğin öğrenme çıktıları ve başarım ölçütleriyle kıyaslayın.
3. İşyerinin az tehlikeli sınıfta olması kapsamı değiştirmez; MYK’nın 13. cevabına göre ölçüt mesleğin kendisi.

Muafiyet incelemesi

1. Kapsamdaki işleri yürüten personelin özlük dosyalarındaki ustalık belgelerini, meslek lisesi diplomalarını ve üniversite diplomalarını inceleyin; Tebliğ 2026/1 m.3/2 gereğince çalışanın belgesinde belirtilen bölüm, alan, program ve dalda çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
2. Elinde MEB’e bağlı bir kurumdan alınmış kurs bitirme belgesi olan çalışanlarda belgenin tarihine ve kapsamına bakın; 1 Ocak 2022’den önce alınmış belge 2026/1 m.3/2 uyarınca muafiyet dayanağı olabilir, o tarihte ve sonrasında alınmış belge bu muafiyete girmez.
3. İncelenen mesleğin sekiz tebliğden hangisinin kapsamında yer aldığını Tablo 1 üzerinden teyit edin; 2021/2 tebliği kapsamındaki mesleklerde kurs bitirme belgesi muafiyetinin bulunmadığını dikkate alın.
4. Muaf saydığınız her kişi için yaptığı işi, yeterlilik kodunu, belgesindeki alanı ve kararın gerekçesini yazan tek sayfalık eşleştirme notunu özlük dosyasına ekleyin.

Belgelendirme ve sınav organizasyonu

1. Muafiyet şartını karşılamayan ve MYK belgesi bulunmayan personeli belirleyerek sınava girecek net çalışan listesini çıkarın.
2. Yetkili kuruluşları myk.gov.tr/nerede adresinden meslek ve şehir seçerek bulun; 2025’teki askı ve yetki kaldırma sayıları akılda tutularak, kuruluşun sınav tarihinde o yeterlilik kodunda yetkili olduğunu kuruluştan yazılı olarak da teyit edin.
3. Sınav ve belge ücret tarifelerini e-Devlet kapısındaki Belge Vermeye Yetkili Kuruluşlar ve Ücret Tarifeleri hizmeti üzerinden teyit edin.
4. İlk sınavları Aralık 2026 ile Ocak 2027 arasına koyun ve bütün süreci en geç Şubat 2027 sonunda bitirmeyi hedefleyin; böylece Sınav Yönetmeliği m.37/4’teki ücretsiz tekrar sınavı hakkı 23 Mart 2027’den önce kullanılabilir.

Dosyalama ve periyodik takip

1. Sınavı başaran çalışanların belgesini MYK portalındaki sorguyla doğrulayın; çalışan e-Devlet çıktısı veriyorsa ve çıktı barkodluysa barkodu turkiye.gov.tr/belge-dogrulama adresinden kontrol edip özlük dosyasına koyun.
2. Her belgenin geçerlilik süresini kendi ulusal yeterliliğinden okuyun (baktığım yeterliliklerde 5 yıl) ve bitiş tarihini takvime işleyin; yenileme başvurusu süre dolmadan yapılır.
3. Buhar kazanı operatörü çalıştıran işyerlerinde operatörün belgelendirmesini planlarken kazanın kendisiyle ilgili 1 Ocak 2027’deki ekipman muayene kuruluşu geçişi de aynı plana girsin; iki tarih arasında yaklaşık iki buçuk ay var.

İş güvenliği uzmanının görevleri

1. Risk değerlendirmesindeki görev tanımlarına, listedeki işler için ilgili yeterlilik kodunu ve belge şartını işleyin.
2. Tespit ettiğiniz belgesiz ya da muafiyeti belgelenmemiş çalışmayı işverene yazılı bildirin. Uzmanın tespit ve yazılı bildirim görevini Bornova davası üzerinden iş güvenliği uzmanının cezai sorumluluğu yazısında ayrıntılı tartışmıştım.

23 Mart 2027 Salı gününden itibaren listedeki bir işte çalışan her kişi için işverenin elinde iki şeyden biri bulunmalı: geçerli bir MYK belgesi ya da muafiyetin belgesi ve gerekçesi. Bugünden o güne 152 gün var; ben ilk iş olarak listedeki işleri yapan kişilerin adlarını tek bir tabloya yazardım.

Kaynaklar

1. 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun. (2006). Resmî Gazete, 26312, 7 Ekim 2006. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5544&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
2. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2026/1). (2026). Resmî Gazete, 33202, 23 Mart 2026. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=45079&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
3. Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler Listesi (Tebliğ 2026/1 eki). (2026). Resmî Gazete, 33202, 23 Mart 2026. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260323-7-1.pdf
4. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2019/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1). (2025). Resmî Gazete, 33119, 26 Aralık 2025. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251226-7.htm
5. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2021/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2025/2). (2025). Resmî Gazete, 33119, 26 Aralık 2025. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251226-8.htm
6. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2015/1). (2015). Resmî Gazete, 29366, 25 Mayıs 2015. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20779&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
7. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2016/1). (2016). Resmî Gazete, 29663, 24 Mart 2016. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=21477&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
8. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2017/1). (2017). Resmî Gazete, 30192, 26 Eylül 2017. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23914&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
9. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2018/1). (2018). Resmî Gazete, 30592, 11 Kasım 2018. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=28954&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
10. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2019/1). (2019). Resmî Gazete, 30907, 3 Ekim 2019. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=33835&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
11. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2021/1). (2021). Resmî Gazete, 31449, 9 Nisan 2021. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=38511&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
12. Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2021/2). (2021). Resmî Gazete, 31706, 31 Aralık 2021. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=39179&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
13. Danıştay 10. Daire, 17.09.2024, E. 2020/647, K. 2024/3041. Danıştay Karar Arama. https://karararama.danistay.gov.tr/getDokuman?id=1112369900&arananKelime=
14. Danıştay 10. Daire, 17.09.2024, E. 2021/6562, K. 2024/3042. Danıştay Karar Arama. https://karararama.danistay.gov.tr/getDokuman?id=1112889700&arananKelime=
15. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu. (2005). Resmî Gazete, 25772 (Mükerrer), 31 Mart 2005. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5326&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
16. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585). (2025). Resmî Gazete, 33090, 27 Kasım 2025. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/11/20251127-4.htm
17. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. (2012). Resmî Gazete, 28339, 30 Haziran 2012. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
18. Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik. (2013). Resmî Gazete, 28706, 13 Temmuz 2013. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18581&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
19. Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği. (2015). Resmî Gazete, 29503, 15 Ekim 2015. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=21180&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
20. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu. (1999). Resmî Gazete, 23810, 8 Eylül 1999. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4447&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
21. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2025, 2 Ocak). Mesleki eğitim belgesi zorunluluğu ve geçerli belgeler. https://www.csgb.gov.tr/tr/duyurular/02-01-2025/
22. Meslekî Yeterlilik Kurumu. MYK mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu. https://www.myk.gov.tr/tr/page/54
23. Meslekî Yeterlilik Kurumu. Mevzuat, rehber ve kılavuzlar. https://www.myk.gov.tr/tr/page/58
24. Meslekî Yeterlilik Kurumu. Çalışanlar ve işverenler tarafından sıkça sorulan sorular. https://www.myk.gov.tr/tr/page/135
25. Meslekî Yeterlilik Kurumu. (2023). MYK muafiyet tablosu. https://www.myk.gov.tr/images/stories/MYK_Muafiyet_Tablosu_2023.pdf
26. Meslekî Yeterlilik Kurumu. (2017, 27 Mart). MYK mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğuna ilişkin açıklama. https://www.myk.gov.tr/tr/haberler/departman3/myk-meslek-yeterllk-belges-zorunluluuna-lkn-aciklama
27. Meslekî Yeterlilik Kurumu. Destek ve teşvikler. https://www.myk.gov.tr/tr/page/55
28. Meslekî Yeterlilik Kurumu. (2026). 2025 yılı idare faaliyet raporu. https://myk.gov.tr/images/articles/strateji/faaliyet_raporu/MYK_2025_Yili_Faaliyet_Raporu.pdf
29. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 11UY0028-3 Ekskavatör Operatörü (Seviye 3) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2544%2FSON_TASLAK_PDF_20210727_100652.pdf&option=com_yeterlilik
30. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 18UY0347-4 Buhar Kazanı Operatörü (Seviye 4) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2524%2FSON_TASLAK_PDF_20200623_155318.pdf&option=com_yeterlilik
31. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 13UY0172-3 Mobil Vinç Operatörü (Seviye 3) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2546%2FSON_TASLAK_PDF_20251008_090301.pdf&option=com_yeterlilik
32. Meslekî Yeterlilik Kurumu Portal. Belge masrafları. https://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_belgelendirme&view=belgelendirme_islemleri&layout=belge_masraf
33. Meslekî Yeterlilik Kurumu Portal. Belge ve sınav sorgulama. https://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_belgelendirme&view=belgelendirme_islemleri&layout=aday_bilgi_sorgu
34. e-Devlet Kapısı. Mesleki Yeterlilik Kurumu hizmetleri. https://www.turkiye.gov.tr/mesleki-yeterlilik-kurumu
35. e-Devlet Kapısı. MYK belge vermeye yetkili kuruluşlar ve ücret tarifeleri. https://www.turkiye.gov.tr/myk-belge-vermeye-yetkili-kuruluslar-ve-ucret-tarifeleri
36. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. İdari para cezaları. https://www.csgb.gov.tr/poco-pages/idari-para-cezalari/
37. Meslekî Yeterlilik Kurumu. MYK mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu (13 Temmuz 2025 arşiv kopyası). Internet Archive. https://web.archive.org/web/20250713174949/https://myk.gov.tr/tr/page/54
38. Meslekî Yeterlilik Kurumu. MYK mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu (7 Ağustos 2024 arşiv kopyası). Internet Archive. https://web.archive.org/web/20240807073801/https://www.myk.gov.tr/tr/page/54
39. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 17UY0331-3 Tehlikeli Madde Taşımacılığı Şoförü (Seviye 3) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2775%2FSON_TASLAK_PDF_20220119_095623.pdf&option=com_yeterlilik
40. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 19UY0395-5 Nezaretçi (Maden) (Seviye 5) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2278%2FSON_TASLAK_PDF_20230529_093949.pdf&option=com_yeterlilik
41. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 19UY0401-5 Florlu Sera Gazlı Cihazlar Teknik Personeli (Seviye 5) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F3047%2FSON_TASLAK_PDF_20240517_163814.pdf&option=com_yeterlilik
42. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 20UY0422-4 Tahlisiyeci (Seviye 4) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2318%2FSON_TASLAK_PDF_20230529_100013.pdf&option=com_yeterlilik
43. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 22UY0496-4 İşletme Elektrik Bakımcısı (Seviye 4) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F3113%2FSON_TASLAK_PDF_20251013_152656.pdf&option=com_yeterlilik
44. Meslekî Yeterlilik Kurumu. 12UY0053-4 Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı (Seviye 4) ulusal yeterliliği. https://portal.myk.gov.tr/index.php?dl=Yeterlilik%2F2432%2FSON_TASLAK_PDF_20190227_113318.pdf&option=com_yeterlilik